Çocuğumuzun Gönlünü Rahat Tutalım: Stresin Çocuk Refahı Üzerindeki 3 Etkisi Çocuğun Stres Belirtilerinin Etkilerine Odaklanarak Nasıl Aşılacağını Keşfedelim

Rawan Essam

Çeviren:Taha İmir

Günümüzde çocuklar, haftalar, aylar hatta yıllar boyunca devam edebilen yoğun olumsuz deneyimlerden kaynaklanan toksik stresten mustariptir. Toksik stres, çocuk istismarı, ihmal ve aile işlevsizliği gibi şiddet içeren stres faktörlerini içeren Olumsuz Çocukluk Deneyimleri (ACE) tarafından tetiklenir. Çocukluk stresinin yetişkin sağlığını etkilediği kanıtlanmıştır. Bu nedenle, ebeveynler toksik stresin çocukları üzerindeki ciddi etkilerinden haberdar değilse, bunun bilişsel gelişme, sağlık sorunları ve duygusal iyilik hali üzerindeki ağır etkileri çocuklarımızda kalıcı olur.

Bozulmuş Bilişsel Gelişim

Erken çocukluk döneminde, yani 1-5 yaş civarı, beyin gelişimi için önemli yıllardır. Bu nedenle, erken çocukluk döneminde ACE ve toksik strese maruz kalan çocuklar, bilişsel gelişimlerinde bozulmalar yaşayabilir. Toksik stresin çocukların beyni üzerindeki etkisi yıkıcıdır. Hipokampüs, prefrontal korteks ve amigodalar dahil olmak üzere beynin önemli kısımlarında değişiklikler olarak kendini gösterebilir. Toksik stres, öğrenme, hafıza ve stres tepkisi düzenleme türlerinden sorumlu olan hipokampüste hasara neden olabilir. Bu da hafıza bozukluğuna ve ruh hali değişikliklere yol açabilir. Ayrıca, karar verme, yargılama ve dürtü kontrolünden sorumlu olan prefrontal korteksteki herhangi bir hasar, zayıf hafızaya, odaklanma güçlüğüne ve eleştirel düşünmeye yol açacaktır. Dahası, amigdaladaki her türlü değişiklik artan kaygıya veya korku eğilimine yol açabilir.

Sağlık Sorunları

ACE ve toksik strese maruz kalan çocukların sağlık sorunu yaşama olasılığı daha yüksektir. Çocukluk stresi, ilerleyen yaşamda alkolizm, depresyon, yeme bozuklukları, kalp hastalığı, karaciğer hastalığı, uyuşturucu madde kullanımı, ölü doğum, sigara kullanımı ve intihar girişimleri gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Ne kadar fazla ACE meydana gelirse, sağlıkları için risk de o kadar artar. Dört veya daha fazla ACE yaşayan çocuklar için kalp hastalığı riski iki katına çıkmış, depresyon riski 3,4 katına çıkmış ve kronik akciğer hastalığı riski iki katından fazla olabilir.

Duygusal Sağlık

Stres, çocuklarda kaygı, depresyon ve sinirlilik düzeylerinin artmasına neden olabilir. Duygularını yönetmekte zorluk çekebilir ve ruh hali değişimleri yaşayabilirler. Toksik stres yaşayan çocuklar, en ufak stres faktörlerine bile güçlü tepkiler verebilir ve başkalarıyla ilişkilerinde güvende hissetmekte zorlanabilirler. Çocuklardaki stres, zayıf duygusal düzenlemeye, dürtüselliğe, saldırganlığa ve antisosyal davranış bozukluklarına yol açabilir. Bu etkiler, akranları ve yetişkinlerle olumlu etkileşim kurma yeteneklerini bozarak sosyal ilişkilerini ve akademik performanslarını olumsuz etkileyebilir.

Özet olarak, toksik stresin çocukları üzerindeki etkisini ele almak, yeni ebeveynleri bu korkunç sorundan haberdar etmek ve çocukları için bir çözüme ulaşmak ve toksik stresin zararlarını kalıcı hasarlara yol açmadan önce düzeltmek için uzmanlardan tavsiye almayı öğretmek önemlidir. Ebeveynler çocuklarında toksik stres belirtileri tespit ettiklerinde, çocuklar için huzurlu bir ortam yaratmak, daha fazla kaliteli zaman geçirmek veya çocuk ile ebeveyn arasındaki bağı güçlendirmek için sevgi ve şefkat göstermek gibi bazı stratejiler benimsemelidirler.